Gdzie ulokować pieniądze?

Gdzie ulokować pieniądze?
Gdzie ulokować pieniądze?Lokata

W dzisiejszym odcinku wszystko o inwestowaniu pieniędzy w najprostszy dostępny instrument finansowy, czyli w lokatę bankową. Podpowiem jak znaleźć korzystne lokaty, w jaki sposób ulokować na nich pieniądze oraz jak zarządzać lokatami.

Zaczynamy!

Dlaczego lokata?

Lokowanie pieniędzy w banku to najprostszy i dość bezpieczny sposób inwestowania oszczędności. Najprostszy ponieważ oferuje go w zasadzie każdy bank obsługujący klientów detalicznych. Dość bezpieczny ponieważ banki podlegają regułom określonym w prawie, które mają zapewniać odpowiedni poziom bezpieczeństwa. Spełnianie tych warunków przez banki jest monitorowane przez Komisję Nadzoru Finansowego. Dodatkowo lokaty podlegają również gwarancjom Bankowego Funduszu Gwarancyjnego (do kwoty 100.000 zł).

Prawdopodobnie zastanawia cię zatem, dlaczego nie piszę wprost, że jest to instrument po prostu bezpieczny, a jedynie „dość bezpieczny”. Otóż warto pamiętać, że każda inwestycja generująca określony zwrot obarczona jest mniejszym lub większym ryzykiem. Z reguły większy zwrot z inwestycji (w przypadku lokaty będzie to jej oprocentowanie) wiąże się z większym ryzykiem utraty całości lub części środków.

Jakie ryzyko może być związane z lokatą?

Pomimo relatywnie niskiego ryzyka inwestowania w lokaty nie jest ono zerowe. Jeżeli mówimy o lokacie w legalnie działającym w Polsce banku to będziesz miał do czynienia, na przykład z następującymi ryzykami:

  1. Upadłość banku w przypadku, gdy twoje lokaty w nim były wyższe niż 100.000 zł
  2. Upadłość banku i oczekiwanie na wypłatę z Bankowego Funduszu Gwarancyjnego, o ulokowałeś w danym banku mniej niż 100.000 zł.
  3. Ryzyko związane z nacjonalizacją oszczędności przez państwo. Tak, jest to jak najbardziej możliwy wariant.
    W 2013 roku taka sytuacja miała miejsce na Cyprze. Warunkiem otrzymania pomocy przez ten bankrutujący kraj było znacjonalizowanie lokat przewyższających 100 tys. EUR. Cypr, podobnie jak Polska jest członkiem Unii Europejskiej od roku 2004.

Gdzie znaleźć najlepsze oprocentowanie?

Jest całkiem sporo adresów, gdzie znajdziesz zestawienie aktualnych promocji na lokaty bankowe.

Na przykład na takiej stronie:

https://depozaur.pl/ranking-lokat-bankowych

znajdziesz aktualne zestawianie najwyżej oprocentowanych lokat bankowych na polskim rynku.

Jeżeli jednak myślisz, że właśnie widzisz ranking, który wskaże ci jednoznacznie gdzie ulokować pieniądze, niestety jesteś w błędzie.

Jak korzystnie ulokować pieniądze w banku?

Warunki lokowania

Na pewno warto zapoznać się z warunkami, które bank proponuje. Patrząc na najwyżej oprocentowaną lokatę na moment powstawania niniejszego wpisu, według przywołanego zestawienia, dowiesz się między innymi, że:

  • Warunkiem założenia lokaty jest założenie konta osobistego,
  • Maksymalna kwota lokaty to 10.000 zł,
  • Możesz posiadać tylko jedną lokatę,
  • Konieczny jest co najmniej jeden wpływ z tytułu wynagrodzenia w trakcie trwania lokaty,
  • W przypadku zerwania lokaty nie otrzymasz żadnych odsetek.

Patrząc na te przykładowe warunki, możesz zastanawiać się, czy ma to dla ciebie jakikolwiek sens. Czas poświęcony na dotrzymanie warunków tej lokaty (założenie konta osobistego, zmiana konta do przelewu wynagrodzenia itp.) może okazać się niewspółmierny do zwiększonego zysku na lokacie jaki jesteś w stanie otrzymać.

Spójrz na wyliczenie:

Omawiana lokata jest na 4.0% w skali roku. Zatem po 6 miesiącach lokując na niej maksymalną kwotę (10.000 zł) zarobisz:

10.000 zł x 4,0% x 6/12 = 200 zł przed podatkiem.

Po podatku będzie to kwota 200 zł x (1-19%) = 162 zł.

Jeżeli nie pamiętasz jak działa opodatkowanie lokat tzw. podatkiem Belki zajrzyj do mojego wpisu Moc procentu składanego.

Alternatywna lokata na 2,4% w skali roku przyniesie 97,2 zł.

A zatem różnica między najlepiej na ten moment oprocentowaną lokatą, a niżej oprocentowaną, ale w banku nie mającym tak dużej ilości wymagań wyniesie 64,8 zł w skali 6 miesięcy.

Dodając do tego świadomość, że po 6 miesiącach czeka cię likwidacja konta i przeniesienie środków do innego banku, nie jestem pewien, czy taka „okazja” będzie miała dla ciebie większy sens.

Oprocentowanie

Zwróć uwagę, czy proponowane oprocentowanie jest stałe, czy zmienne, a także jak często następuje kapitalizacja zgromadzonych środków (im częściej tym lepiej).

Jeżeli nie pamiętasz, czym jest kapitalizacja środków na lokacie, zajrzyj do mojego wpisu Moc procentu składanego, gdzie wyjaśniam tę kwestię. Przy lokowaniu środków na 6 miesięcy prawdopodobnie kapitalizacja będzie następowała na koniec tego okresu. Ale jeżeli szukasz lokaty na dłuższy okres, warto sprawdzić te kwestię i sprowadzić lokaty do porównywalności, jeżeli oferują różne okresy kapitalizacji.

Utrata odsetek przy zerwaniu lokaty

Najczęściej w ofertach „okazyjnych” w przypadku zerwania lokaty tracisz wszystkie naliczone odsetki odzyskując wyłącznie ulokowaną nominalnie kwotę.

W innych przypadkach możesz mieć do czynienia z utratą tylko części odsetek (na przykład połowy naliczonych odsetek do dnia zerwania lokaty).

Dobrą praktyką jest lokowanie na niezbyt długie okresy (czego wadą jest konieczność pamiętania o odnawianiu lokat, o czym poniżej), oraz podzielenie lokowanej kwoty na mniejsze transze. Na przykład przy lokacie na 10.000 zł, zrób 10 lokat po 1.000 zł każda. W przypadku konieczności zerwania jednej z nich, zagrożone są odsetki tylko od tej jednej konkretnej lokaty. Z tego powodu ograniczenie ilości lokat jest dla ciebie niekorzystne.

Odnawianie lokaty

Kolejną bardzo istotną kwestią jest możliwość ustawienia automatycznego odnawiania lokaty. Najczęściej „okazyjne” lokaty nie będą jej posiadać. W takim przypadku bank będzie liczył, że zapomnisz o odnowieniu lokaty lub przeniesieniu jej do innego banku. Wtedy po zakończeniu okresu trwania lokaty, środki zostaną umieszczone na koncie podstawowym, najczęściej nieoprocentowanym.

Ile można na tym stracić? Policzmy.

Załóżmy, że lokujesz pieniądze w lokacie na okazyjne 4% w skali roku na 6 miesięcy.

Jeżeli jednak zapomnisz przedłużyć lokaty po 6 miesiącach i przypomnisz sobie o tym miesiąc później, efektywne oprocentowanie tej lokaty wyniesie znacznie mniej niż 4%. Dla uproszczenia w poniższych obliczeniach pomijam podatek Belki.

Dla lokaty w kwocie 10.000 zł przez pierwsze 6 miesięcy zarobisz 200 zł.

Przez kolejny miesiąc zarobisz 0 zł.

Zatem przez 7 miesięcy uzyskane łącznie odsetki to 200 zł.

200 zł / 10.000 zł x 12/7 = 3,4%.

A jakie będzie oprocentowanie jeżeli zapomnisz odnowić lokatę przez 3 miesiące?

200 zł / 10.000 zł x 12/9 = 2,7%

Zapominalstwo może cię zatem sporo kosztować sprowadzając oprocentowanie takiej „okazyjnej” lokaty do całkiem przeciętnych poziomów.

Warto zatem upewnić się, czy bank oferuje możliwość automatycznego przedłużania lokat na analogicznych warunkach. Jeżeli nie ma takiej możliwości, to tedynym ratunkiem w takim przypadku będzie ustawienie sobie przypomnień w kalendarzu o kończących się lokatach. Jeżeli masz ich już kilka i na dodatek na różne terminy, administrowanie nimi może okazać się kłopotliwe.

Inne sztuczki banków

Nie oszukujmy się, bank nie jest instytucją charytatywną i proponując ci wyższe niż średniorynkowe oprocentowanie ma w tym określony interes.

Po pierwsze może odzyskiwać część pieniędzy zainwestowanych w pozyskanie klienta na „okazyjną” lokatę na przykład poprzez:

  • Wprowadzanie opłat za prowadzenie konta, które jest niezbędne do założenia danej lokaty,
  • Opłatę za obowiązkową kartę płatniczą wydaną do bezpłatnego konta.

Jak może to wpływać na faktyczne (efektywne) oprocentowanie? Zobaczmy na uproszczonym przykładzie.

Bank proponuje lokatę na 6 miesięcy, ale warunkiem jest posiadanie bezpłatnego konta, do którego wydawana jest karta płatnicza w cenie 30 zł (opłata z góry za 12 miesięcy).

Odsetki w kwocie 200 zł zostaną w części skonsumowane przez koszt karty, zatem efektywnie odsetki, które uzyskasz wyniosą 170 zł. Na jakie oprocentowanie przekłada się ta kwota w skali 6 miesięcy?

170 zł / 10.000 zł x 12/6 = 3,4%, czyli znacznie niżej, niż reklamowane 4,0%.

Sytuacja banku

Niestety, najczęściej agresywną politykę marketingową w zakresie lokat uprawiają banki będące w trudnej sytuacji ekonomicznej, zmuszone do pozyskiwania pieniędzy z rynku po zawyżonej cenie w celu ratowania swojego istnienia.

Jak wspomniałem na początku lokaty do kwoty 100.000 zł są w Polsce objęte gwarancjami Bankowego Funduszy Gwarancyjnego („BFG”), niemniej warto sobie odpowiedzieć na pytanie co się wydarzy kiedy bank upadnie i będziesz skazany na odzyskiwanie pieniędzy od BFG. Z pewnością nie można trzymać w takim banku wszystkich oszczędności.

Innym przykładem banków oferujących lokaty oprocentowane powyżej średniej rynkowej, są banki wchodzące na polski rynek. W ich przypadku jest to strategia na przyciągnięcie klientów, przyzwyczajenie ich do obsługi w danym banku. W takich sytuacjach promocje również mogą wyglądać dobrze na pierwszy rzut oka, ale warto zweryfikować je głębiej, aby później nie żałować i nie tracić czasu na zamykanie konta i przenosiny do kolejnego banku.

Lokaty negocjowane

Przy większych kwotach do ulokowania (powiedzmy powyżej 50.000 zł), o ile nie korzystasz z jakichś aktualnych “super” promocji, warto pokusić się o “negocjowanie” lokaty w twoim banku. “Negocjowanie” przebiega z reguły dosyć prosto i polega na wykonaniu telefonu na infolinię, gdzie specjalista od tele obsługi spojrzy w przygotowaną na dany dzień ofertę banku i powie ci jakie warunki możesz aktualnie otrzymać przy proponowanej kwocie pieniędzy. Proste prawda?

Z negocjowaniem nie ma za wiele wspólnego, dostajesz tyle ile akurat bank chce zapłacić, nic więcej. Niemniej oferta będzie z reguły lepsza niż ta dostępna dla wszystkich klientów ujęta w opublikowanej Tabeli oprocentowania.

Skłonność banku do zaproponowanej ponadstandardowych warunków będzie zależała od tego w jakiej aktualnie znajduje się on sytuacji. Ze względu na wprowadzony kilka lat temu tzw. podatek bankowy, banki są mniej skłonne zachęcać do lokat pod koniec miesiąca. Podatek ten jest bowiem liczony od aktywów na koniec danego miesiąca. Więc jeżeli chcesz negocjować, prawdopodobnie większe szanse będziesz miał na początku miesiąca, niż na końcu.

Lokaty alternatywne

Dla porządku wspomnę tutaj o lokatach z funduszem ubezpieczeniowym lub inwestycyjnym. Pisałem już o nich w kontekście ubezpieczeń na życie, w tym wpisie.

Konsekwentnie odradzam podejmowanie tego typu ryzyka. Jeżeli chcesz inwestować w fundusze inwestycyjne, rób to w funduszach inwestycyjnych. Nie kupuj skomplikowanych instrumentów finansowych, których nie jesteś w stanie w pełni zrozumieć i uświadomić sobie ryzyk i opłat z nimi związanych. Inwestowanie w akcje, czy inne rodzaje instrumentów finansowych, obarczone jest zupełnie inną skalą ryzyka, niż lokata bankowa.

Lokowanie pieniędzy za granicą

Kolejną zdecydowanie nie polecaną opcją lokowania pieniędzy jest lokowanie pieniędzy w innej walucie, za granicą gdzie oprocentowanie lokat może być nawet wielokrotnie wyższe od tych, które obowiązują w polskich bankach dla lokat złotowych.

Poza całą listą problemów, które musisz rozwiązać w tym przypadku, takich jak:

  • konieczność zamiany złotych na inną walutę i z powrotem
  • konieczność weryfikacji zagranicznego banku, w którym zamierzasz ulokować pieniądze
  • ryzyko polityczne kraju, w którym będziesz lokował pieniądze
  • konieczność ustalenia opodatkowania zarobionych odsetek

..i zapewne wielu innych kwestii, pozostaje najważniejsze pytanie – czy na tym da się zarobić więcej, niż na lokacie w Polsce?

Prawdopodobnie nie, a przynajmniej nie w długim okresie. Jeżeli spojrzysz na kraje, w których banki proponują znacząco wyższe oprocentowanie, niż na lokatach złotowych w bankach w Polsce, to z pewnością zauważysz, że kraje te cechują się znacząco wyższą inflacją, niż ta którą obserwujemy w Polsce.

Powoduje to, że z jednej strony oprocentowanie lokat za granicą, denominowanych w walucie obcej danego kraju są zdecydowanie wyższe. Z drugiej strony kurs takiej waluty względem złotego będzie się osłabiał (waluta ta będzie traciła na wartości w relacji do złotego). To spowoduje, że wyższe oprocentowanie na zagranicznej lokacie zostanie zniwelowane utratą wartości tej waluty względem polskiego złotego. W momencie zakończenia lokaty i zamiany waluty obcej na złote okaże się, że zarobek nie wyniesie kilkanaście procent (tyle co oprocentowanie lokaty zagranicznej), lecz znacznie mniej. Może się również okazać, że po zakończeniu lokowania zostaniesz z kwotą mniejszą, niż na początku.

Nie wdając się w głębiej w istotę tego typu inwestycji uważam, że nie powinieneś się na nich koncentrować. To kolejny przykład instrumentu, którego ryzyka nie jesteś w stanie odpowiednio ocenić. A jeżeli tak, nie kupuj przysłowiowego kota w worku, ponieważ możesz stracić dużo więcej niż z pozoru może się wydawać.

Podsumowanie

Jeżeli potrzebujesz prostego instrumentu do pomnażania zgromadzonych pieniędzy lokata bankowa jest na pewno prostym i dość bezpiecznym wyborem.

Aby korzystnie ulokować pieniądze, niestety nie możesz ślepo polegać na publikowanych rankingach lokat bankowych.

Banki przedstawiają zróżnicowaną ofertę w zakresie oprocentowania i warunków prowadzenia lokat. Jak zawsze warto przejrzeć oferowane warunki i odpowiedzieć sobie na pytanie, czy proponowana lokata jest rzeczywiście tak opłacalna jak może wynikać z prostych rankingów. Najczęściej tak nie jest. Dodatkowe opłaty, limity i warunki uzyskania przedstawianego oprocentowania po weryfikacji najczęściej okazują się znacząco mniej atrakcyjne, niż na pierwszy rzut oka. Informacje zawarte w rankingach lokat nie mogą być więc podstawą do podjęcia racjonalnej decyzji, musisz włożyć w to trochę własnego wysiłku, aby ocenić która z proponowanych możliwości jest faktycznie najlepsza dla ciebie.

Total
4
Shares
4 Shares:
Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

You May Also Like